Rynek
Spacer po mieście warto rozpocząć od Rynku. W jego wschodnim narożniku, otoczony XIX w. kamieniczkami stoi pomnik Jana Kilińskiego z wykutą sentencją autora Irydiona oraz napisem Obrońcy Ojczyzny - Cech Szewski 11.06.1924. W rynku zachowało się sporo domów-kamienic z I poł. XIX w. (nr 19, 28, 28a, 29). Kilka kroków dalej znajduje się Kościół parafialny pw. św. Katarzyny. Istniał już w XIV w., ale obecny barokowy budynek mieszkańcy tutejsi zawdzięczają sprowadzonym tu w 1633 r. z fundacji księdza Marcina Wolbroma kanonikom regularnym. Oprócz głównego ołtarza, z połowy XVII w. Pochodzi plebania, która pierwotnie była połączona z kościołem i pełniła funkcję klasztoru. Znacznie później dobudowane zostały nawy boczne, ale największą wartość artystyczną przedstawiają wyrzeźbione w XIX w. Przez Piotra Turbasa cztery boczne ołtarze oraz ambona.
Wolbromskie uliczki
U zbiegu ulic Mariackiej i Kościuszki stoi modrzewiowy Kościół Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia (zwany Kościółkiem Mariackim), ufundowany w 1638 r. jako kościół przyszpitalny. Szpital - przytułek dla ubogich, starców i kalek znajdował się po drugiej stronie ulicy.
Przy ulicy Krótkiej znajduje się Synagoga. Zbudowana w XIX wieku. Usytuowana w centrum miasta. Na planie prostokąta, parterowa. Część otworów przemurowana. Po 1945 umieszczono w niej magazyn.
Wolbromskie uliczki z najstarszej części cechuje charakterystyczna, małomiasteczkowa zabudowa. W pobliżu Rynku są to niewielkie kamienice, dalej nieco uboższe parterowe budynki z profilowanymi gzymsami i sieniami na przestrzał. Przy ulicy 20 Straconych widnieje płyta pamiątkowa na miejscu rozstrzelania przez hitlerowców 20 osób schwytanych w 1943 r. w łapance ulicznej. Ich mogiła znajduje się na cmentarzu przy ulicy Miechowskiej. Zespół tego cmentarza ma charakterystyczny kwaterowy układ, a najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z lat 70. XIX w. Pierwszego listopada 1993 r. oddano do użytku Kaplicę Pogrzebową, w której odtąd odbywają się uroczystości pogrzebowe. Na drugim końcu miasta, przy ulicy Skalskiej przetrwał fragment dawnego cmentarza żydowskiego z początków XIX w., a w okolicznych lasach widnieją mogiły ofiar holocaustu. Wartość zabytkową mają również liczne w mieście figury i krzyże przydrożne z przełomu XIX i XX w.
Budynki zajezdne - przy ulicy Miechowskiej (w kierunku Miechowa) numery: 20, 24, 26, 28 i 30. Są one parterowe z profilowanymi gzymsami i sieniami na przestrzał. Domy z 1 połowy XIX w. na ul. Krakowskiej 22 i ul. 3 Maja. Układ centrum miasta pochodzi z okresu lokacji, ośrodkiem jego jest kwadratowy Rynek.
Zalew Nerka, Zalew Wolbromski i Park
W Wolbromiu istnieje zbiornik wodny tzw. Nerka o pow. ok. 1,5 ha a na północ od miasta Zalew Wolbromski o pow. 20 ha obydwa stanowiące doskonałe miejsca do wędkowania. Niestety kąpiel jest zakazana. Przy ulicy Konopnickiej położony jest wolbromski park w którym, został wybudowany plac zabaw dla dzieci oraz skatepark. Przez park przepływa rzeka Pokrzywianka.
Kościół powstał najprawdopodobniej w XV lub XVI wieku. Był on początkowo małych rozmiarów. W 1633 z fundacji księdza Marcina Wolbrama objęli go w zarząd kanonicy regularni z kościoła Bożego Ciała w Krakowie, którzy w l. 1638-64 przebudowali i rozbudowali go w barokowy kościół. Obecnie kościół składa się z kilku, w różnych czasach dobudowanych części. Najstarszą część stanowi główna nawa z prezbiterium. Następnie dobudowano z lewej strony nawę boczną, a w z początkiem XX wieku staraniem ówczesnego proboszcza ks. Józefa Chwistka dobudowano nawę południową według planów Zygmunta Gawlika z Krakowa. Front kościoła pierwotnie miała zdobić wieża o wysokości 51,90 m, aby świątynia Kościół Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia (Mariacki) Modrzewiowy, zabytkowy W Wolbromiu warto także zobaczyć Rynek z XIX-wiecznymi kamieniczkami i stojącym Na rozdrożach ulicy Łukasińskiego i polnej drogi, tuż za Rajami, w pobliżu tzw. Kamiennej |
Kościół św. Katarzyny - 
wyróżniała się spośród małomiasteczkowych kamieniczek z rynku. W jej wykonaniu przeszkodził jed- nak wybuch II wojny światowej. Długość nawy głównej wraz z presbite- rium wynosi 30 m. Nawa główna jest sklepiona, a sklepienie nad prezbiterium usunięto z powodu niebezpieczeństwa, zastępując je drew- nianym naśladownictwem barokowego sklepienia. Całość kościoła utrzymana jest w stylu barokowym. Na szczególną uwagę zasługują cztery boczne ołtarze wyrzeźbione w XIX wieku przez Piotra Turbasa. W bocznym ołtarzu, po lewej stronie znajduje się obraz Matki Boskiej z XVII w., niegdyś uważany za cudowny. Warto zobaczyć umieszczony po prawej stronie ołtarz św. Anny. W jego dolnej części znajduje się mały podłużny obrazek malowany na desce, przedstawiający Matkę Boską i św. Annę oraz szlachcica, mieszczanina, wieśniaka i zakonników, a także klęczącą szlachciankę, mieszczanina i włościanka. W prezbiterium wmurowane są w ścianie pomniki Jana Gaudentego, dziekana i proboszcza wolbromskiego, zmarłego w 1638 r., a po drugiej stronie Marcina Wolbrama. Prezbiterium oddziela od nawy belka przedstawiająca scenę ukrzyżowania Chrystusa. W Kaplicy Pojednania stoi misternie rzeźbiona w czerwonym marmurze chrzcielnica z XVII - XVIII wieku. Z połowy XVII w. pochodzi plebania, która pierwotnie stanowiła klasztor i była połączona z kościołem. 
kościółek, zwany potocznie mariackim lub szpitalnym, został wzniesiony w 1638r. jako przyszpitalna świątynia nieistniejącego już szpitala z przytułkiem dla ubogich, usytuowanego po przeciwnej stronie ulicy. Unikatowa, zwarta bryła jednonawowej budowli, zwieńczona wieżyczką sygnaturki, urzeka swym pięknem. Interesująca jest fasada zachodnia podzielona pionowymi, drewnianymi słupami na trzy części, któ- rej brzegi wycięto w kształt litery S. Wewnątrz znajdują się m.in. trzy ołtarze barokowe, gotycki posąg Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVI w., interesujące lichtarze oraz sarkofagi. Ostatnio obiekt podda- ny został gruntownemu odrestaurowaniu, odnowiono zewnętrzną fa- sadę wraz z fundamentami, obecnie trwają prace wewnątrz obiektu.
pośrodku pomnikiem Jana Kilińskiego, a także na pobliskich uliczkach parterowe budynki z profilowanymi gzymsami i sieniami na przestrzał. Wartość zabytkową mają również liczne w mieście figurki i krzyże przydrożne z przełomu XIX i XX wieku. Przy ul. Skalskiej przetrwał fragment dawnego cmentarza żydowskie- go. Nieopodal w lesie znajdują się zbiorowe mogiły ofiar holocaustu. Na uwagę zasługują także kapliczki przydrożne Wolbromia, zwłaszcza znajdująca się przy ulicy Miechowskiej kapliczka Jezusa Frasobliwego. Od mieszkańców miasta można usłyszeć, że postawiono ją w miejscu, gdzie odpoczywał marszałek Józef Piłsudski po walkach pod Krzywopłotami.
Góry mieści się kapliczka powstała w 1915 r. dla upamiętnienia miejsca, w którym polegli austriaccy żołnierze. Wewnątrz znajduje się obraz z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej. Przez długi czas w kapliczce odbywały się lekcje religii prowadzone przez siostry karmelitanki. Lp | Nazwa zabytku | Miejsce położenia | Własność gruntów, na których położony jest zabytek |
1 | Kościół parafialny drewniany z wieżą - z 1780r. wraz z najbliższym otoczeniem, z drzewostanem w obrębie ogrodzenia
| Dłużec | Parafia pw. św. Mikołaja i Wawrzyńca w Dłużcu 032/644-70-44 |
2 | Kaplica p.w. św. Józefa zw. „na kopcu” wraz z najbliższym otoczeniem z kopcem i zachowanym drzewostanem
| Dłużec | j.w. |
3 | Park krajobrazowy podworski oraz budynek dawnej stajni ( budynek stajni wnioskowany będzie do skreślenia z rejestru zabytków)
| Domaniewice | Gmina Wolbrom |
4 | Kościół drewniany, cz. murowany z 1766r i 1870r wraz z otoczeniem, w granicach cmentarza przykościelnego dzwonnica wolnostojąca z 1766r | Poręba Dzierżna | Parafia pw. św. Marcina w Porębie Dzierżnej 032/646-18-99 |
5 | Dwór z k. XVIIIw. wraz z parkiem, | Poręba Dzierżna | Grażyna i Andrzej Kurowscy zam. Poręba Dzierżna 200 032/644-27-51 |
6 | Teren wokół dworu, dawny warzywnik i sad, dwa stawy rybne wraz z groblą, dawna leśna część parku oraz droga polna od źródła do drogi publicznej asfaltowej | Poręba Dzierżna | Grażyna i Andrzej Kurowscy zam. Poręba Dzierżna 200 |
7 | Zespół kościoła parafialnego, jego najbliższe otoczenie wraz z ujmującym je murem ogrodzeniowym z bramkami oraz dzwonnicą | Poręba Górna | Parafia p.w. św. Jana Chrzciciela w Porębie Górnej 032/646-49-56 |
8 | Kościół parafialny z XVw., przebudowany w XVIIIw., wraz z dzwonnicą, starodrzewiem, murem ogrodzeniowym z niszami oraz plebanią z XIX/XXw. | Strzegowa | Parafia p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Strzegowej 032/644-70-11 |
9 | Kościół parafialny z XVw. przebudowany w XVIIw. wraz z dzwonnicą i najbliższym otoczeniem w granicach ogrodzenia | Wolbrom | Parafia p.w. św. Katarzyny w Wolbromiu 032/644-10-27 |
10 | Kościół szpitalny z XVIIw. p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP z 1638r wraz z dzwonnicą i najbliższym otoczeniem w obrębie ogrodzenia | Wolbrom | Parafia p.w. św. Katarzyny w Wolbromiu |
